ความเป็นมา

โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ  โครงการนี้สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ได้มีพระราชดำริ ในครั้งที่เสด็จเยี่ยมเยียนราษฎรบ้านหล่อดูก ตำบลแม่ตื่น อำเภออมก๋อย จังหวัดเชียงใหม่ เมื่อวันที่  4  มีนาคม  พ.ศ.  2534  กองราชเลขานุการในพระองค์สมเด็จพระนางเจ้าฯ  พระบรมราชินีนาถ ได้มีหนังสือที่ รล 0007/3419  ลงวันที่  22  เมษายน   พ.ศ.  2534  ถึงกองทัพภาคที่ 3  ให้เข้าร่วมดำเนินการ  และกองทัพภาคที่ 3 ได้เชิญส่วนราชการต่าง ๆ เข้าร่วมโครงการ  คือ  กรมป่าไม้  กรมการปกครอง กระทรวงสาธารณสุข กรมชลประทาน สำนักงานเร่งรัดพัฒนาชนบท กรมโยธาธิการ  กรมทางหลวง กรมส่งเสริมการเกษตร กรมวิชาการเกษตร  การการศึกษานอกโรงเรียน  สำนักงาน    การประถมศึกษาแห่งชาติ  กรมประมง  กรมปศุสัตว์  กรมการพัฒนาชุมชน  และสำนักงาน              คณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ  (กปร.)  เข้าร่วมดำเนินงานเพื่อสนองตอบต่อแนวพระราชดำริที่ทรงให้ไว้โดยสรุป  3  ประการ  คือ

     1.   รักษาสภาพป่าที่สมบูรณ์ไม่ให้ถูกทำลาย
     2.   ฟื้นฟูสภาพป่าที่ถูกทำลายให้คืนสู่สภาพธรรมชาติ โดยให้มีทั้งป่าธรรมชาติ และป่าใช้สอย
     3.   พัฒนาคุณภาพชีวิตราษฎรให้ดีขึ้นให้มีอาชีพและที่ทำกินเป็นหลักแหล่งโดยไม่ให้ได้รับความเดือดร้อน เพื่อให้ “คน” กับ  “ป่า” อยู่ร่วมกันอย่างกลมกลืนในลักษณะ “บ้านเล็กในป่าใหญ่”  โดยให้ราษฎรเป็นผู้รักษาป่าโดย ได้กำหนดแนวทางในการดำเนินการไว้ 3 แผนงาน คือ

1. แผนงานป้องกันรักษาและฟื้นฟูสภาพป่า อนุรักษ์พันธุ์สัตว์ป่า  สภาพแวดล้อม
2. แผนงานพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน
3. แผนงานพัฒนาสังคมและคุณภาพชีวิต

สำหรับความรับผิดชอบในการดำเนินงานที่กรมป่าไม้ได้รับมอบหมายให้ดำเนินการ คือ แผนงานที่  1  แผนงานป้องกันรักษาและฟื้นฟูสภาพป่า อนุรักษ์พันธุ์สัตว์ป่า สภาพแวดล้อม  ประกอบด้วย โครงการ  จำนวน  5  โครงการดังนี้

1. โครงการป้องกันรักษาป่า
2. โครงการป้องกันไฟป่า
3. โครงการปลูกป่าและบำรุงป่า
4. โครงการอนุรักษ์สัตว์ป่า
5. ศูนย์อำนวยการประสานงานและประชาสัมพันธ์

ปัจจุบันได้มีการดำเนินงานใน 2 รูปแบบ ได้แก่  การดำเนินงานในหมู่บ้านเป้าหมาย (ในรูปแบบสถานีพัฒนาป่าไม้ 3 สถานี 3 หมู่บ้าน  ใช้กลยุทธ์  3 อ. คือ อิ่ม  อุ่น  อุดมการณ์)